Δερβενακίων 8, 172 35, Δάφνη, Αττική, Ελλάδα
Babyspace Greece
info@babyspace.gr 210 9287300
2015-10-16 12:52:38 +0300 H συμβουλευτική ψυχολόγος Εύα Στάμου μας μιλάει για την μονογονεϊκή οικογένεια. Μονογονεϊκή Οικογένεια

Μονογονεϊκή Οικογένεια

Μονογονεϊκή Οικογένεια 470 900

Οι οικογένειες με έναν μόνο γονιό αποτελούν σημαντικό ποσοστό των οικογενειών παγκοσμίως, ενώ το φαινόμενο επεκτείνεται διαρκώς και έχει κάνει έντονη την παρουσία του και στη χώρα μας. Τι σημαίνει ο όρος "μονογονεϊκή οικογένεια", πώς φτά...

Τι σημαίνει μονογονεϊκή οικογένεια;
Οι μονογονεϊκές οικογένειες αποτελούν ένα συνεχώς αυξανόμενο μέρος του πληθυσμού τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας. Ως μονογονεϊκή, ορίζεται η οικογένεια που αποτελείται από έναν γονέα, ο οποίος δεν ζει ως ζευγάρι με κάποιον άλλο «σύντροφο» (είτε σε γάμο, είτε σε συμβίωση) και ο οποίος έχει αναλάβει την ανατροφή ενός τουλάχιστον παιδιού κάτω των 18 ετών.

Η μονογονεϊκή οικογένεια στην Ελλάδα
Η μονογονεϊκή οικογένεια ως κοινωνικό φαινόμενο δεν παρουσιάστηκε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η αλήθεια είναι ότι στο παρελθόν το φαινόμενο ήταν πιο συχνό, αλλά συνέβαινε για διαφορετικούς λόγους. Οι πρόωροι θάνατοι των γονιών από πολέμους, φυσικές καταστροφές και ασθένειες, αλλά και η μετανάστευση για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλου αριθμού οικογενειών όπου η μητέρα μεγάλωνε μόνη ένα ή περισσότερα παιδιά. Καινούργιος ωστόσο είναι ο όρος «μονογονεϊκή οικογένεια» και φυσικά οι αιτίες δημιουργίας της. Η κοινωνική απελευθέρωση της γυναίκας και η πρόσβασή της σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, καθώς και η εντονότερη παρουσία της στην αγορά εργασίας, άλλαξαν για πάντα τη μορφή της παραδοσιακής οικογένειας (όπου ο πατέρας -ως προστάτης της οικογένειας- ηγείται και λαμβάνει τις αποφάσεις) και της πυρηνικής οικογένειας (όπου οι γονείς ισότιμα αποφασίζουν για την ανατροφή των παιδιών). Στις μέρες μας πολλά ζευγάρια συζούν χωρίς γάμο, πολλές γυναίκες αποφασίζουν να μην κάνουν παιδιά, πολλές αποφασίζουν να κρατήσουν και να μεγαλώσουν μόνες τους παιδιά και, φυσικά, πολλά ζευγάρια χωρίζουν και τα παιδιά μένουν με τον ένα γονέα. Στο παρελθόν όταν μιλάγαμε για οικογένεια με έναν γονιό αναφερόμασταν στις μητέρες που μεγάλωναν μόνες τους παιδιά λόγω της απουσίας πατέρα, εξαιτίας θανάτου, μετανάστευσης ή εγκατάλειψης. Σήμερα ο όρος μονογονεϊκή οικογένεια περιλαμβάνει πατέρες που μεγαλώνουν μόνοι παιδιά, λόγω απουσίας της μητέρας, ανύπαντρες μητέρες,  ή ανύπαντρους πατέρες, καθώς και ανθρώπους και των δύο φύλων που αποφασίζουν να υιοθετήσουν και να αναθρέψουν μόνοι τους ένα παιδί. Το τελευταίο βέβαια είναι κάτι που συνηθίζεται περισσότερο σε άλλες χώρες της Ευρώπης λόγω των περίπλοκων διαδικασιών για την υιοθεσία που ισχύουν στην Ελλάδα.

Γιατί έχει αυξηθεί ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών;
Η μεγάλη αύξηση του αριθμού μονογονεϊκών οικογενειών τις τελευταίες δεκαετίες σε όλες τις χώρες και τα κοινωνικά στρώματα οφείλεται κυρίως στη σημαντική αύξηση των διαζυγίων και σε μικρότερο βαθμό στην ύπαρξη ανύπαντρων μητέρων. Πολιτικοί, οικονομολόγοι, εκπαιδευτικοί, κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι συζητούν σήμερα το ζήτημα της προσαρμογής των μελών της μονογονεϊκής οικογένειας στην κοινωνία, αλλά και το ζήτημα της ενημέρωσης και εκπαίδευσης της κοινωνίας ώστε να πετύχουμε γρήγορα και ανώδυνα την ένταξη των μονογονεϊκών οικογενειών. Παρ’ όλα αυτά οι περισσότερες κοινωνίες, και ιδιαίτερα οι πιο παραδοσιακές όπως η Ελλάδα, δεν προετοιμάζουν και δεν ενθαρρύνουν τη δημιουργία μονογονεϊκών οικογενειών. Τα βιβλία, οι ταινίες και οι διαφημίσεις προβάλουν ως πρότυπο την πυρηνική οικογένεια, με αποτέλεσμα παιδιά που μεγαλώνουν με έναν γονιό –βιολογικό ή μη – να αισθάνονται ότι είναι διαφορετικά και αποξενωμένα από το περιβάλλον. Σε περιπτώσεις που ο γονιός που απουσιάζει δεν έχει πεθάνει, αλλά λείπει για άλλους λόγους (ανύπαντρη μητέρα, διαζευγμένη μητέρα/πατέρας, γονείς σε διάσταση, ή και εγκατάλειψη) τα παιδιά μπορεί να βιώνουν κοινωνικό ρατσισμό και απόρριψη, ιδιαίτερα αν ζουν σε μικρές κοινότητες.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες σε αριθμούς
Το 2001 καταγράφηκαν στη χώρα μας 351.177 μονογονεϊκές οικογένειες, που αντιστοιχούν στο 22% του συνόλου των οικογενειών, ποσοστό διπλάσιο από το αντίστοιχο του 1991.  Οι 292.485  από αυτές τις οικογένειες έχουν αρχηγό μητέρα και  οι 58.692 έχουν αρχηγό πατέρα. Στις 93.000 από τις οικογένειες αυτές μεγαλώνουν ανήλικα παιδιά, που φοιτούν σε σχολεία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος (Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδας, 2002).

Τι επίδομα δικαιούται η μονογονεϊκή οικογένεια
Ας ρίξουμε μια ματιά στην επιδοματική πολιτική της χώρας μας. Το επίδομα που δίνεται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης φτάνει στο ύψος των 44 ευρώ το μήνα και αυτό μόνο στην περίπτωση που το εισόδημα του γονιού που έχει αναλάβει την φροντίδα του παιδιού δεν ξεπερνάει τα 294 ευρώ το μήνα - το ποσό αυτό αυξάνεται για κάθε καινούριο μέλος της οικογένειας κατά 24 ευρώ. Το αντίστοιχο επίδομα στη Μεγάλη Βρετανία είναι 196 ευρώ, με αύξηση 109 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το Βρετανικό κράτος στηρίζει οικονομικά τις μόνες μητέρες χωρίς να απαιτεί από αυτές να εργαστούν μέχρι το παιδί τους γίνει 16 ετών.

Η πραγματικότητα μιας ανύπαντρης μητέρας
Η παρακάτω μαρτυρία ανήκει στην Λώρα, ανύπαντρη μητέρα 52 ετών, που ζει στο Μάντσεστερ και είναι συγγραφέας. Στα 27 της η Λώρα έμεινε έγκυος στον μοναχογιό της από έναν άντρα με τον οποίο είχε μία σύντομη ερωτική περιπέτεια. Η μαρτυρία προέκυψε από συνέντευξη της ψυχολόγου Εύας Στάμου στο πλαίσιο της ερευνητικής της δραστηριότητας.
«Οι γιατροί μου είχαν πει ότι δεν μπορώ να κάνω παιδιά κι έτσι δεν χρησιμοποιούσα αντισύλληψη. Όταν έμαθα ότι είμαι έγκυος, τρελάθηκα από χαρά κι αποφάσισα να κρατήσω το παιδί χωρίς δεύτερη σκέψη. Ήξερα ότι δεν θα μου ξαναδινόταν τέτοια ευκαιρία. Ο πατέρας ζούσε στο Λονδίνο κι εγώ στο Μάντσεστερ, ήταν αρκετά μικροτερός μου κι είχαμε πολύ διαφορετικές ζωές. Έτσι κι αλλιώς, ο γάμος ήταν το τελευταίο που με απασχολούσε».

Η μαρτυρία της Λώρα αποδεικνύει ότι η κρατική υποστήριξη και ένα περιβάλλον που  σέβεται και αποδέχεται τη μονογονεϊκή οικογένεια, συμβάλουν στην ευημερία  και στην ανάπτυξη των μελών της.
«Αν και είχα εγκαταλείψει το σχολείο στα 16, κατάφερα, με τη συμπαράσταση των δικών μου και με την οικονομική βοήθεια της πολιτείας, να το τελειώσω στα 30, να σπουδάσω στη συνέχεια σε σχολή γραμματέων και να εργαστώ για αρκετά χρόνια ως γραμματέας, πριν ασχοληθώ με το γράψιμο σεναρίων. Ξεκίνησα γράφοντας για μια γνωστή σαπουνόπερα και έφτασα να βλέπω σήμερα τα έργα μου να ανεβαίνουν στο θέατρο. Οσο για τον γιό μου, θέλω να πω ότι δεν έχει καμία σχέση με τις εικόνες που μας δημιουργεί η τηλεόραση και οι εφημερίδες για τα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς πατέρα. Μόλις τελείωσε το πανεπιστήμιο και είναι αρραβωνιασμένος. Έχει πολλούς φίλους, είναι ισορροπημένος και πολύ ώριμος. Ξέρεις γιατί; Εισέπραξε πολλή αγάπη και αποδοχή από πολλούς ανθρώπους».

Σχόλια

Neutral avatar
  • Girl avatar
    Roza 25 Αυγούστου, 2016 09:14 π.μ.

    Τα παιδιά διαζευγμενων γονέων δεν μεγαλωνουν σε μονογονεϊκή οικογένεια εκτός αν ο ενας απο τους δυο γονεις που εχουν χωρισει αρνηθει τελειως οποιαδηποτε επικοινωνία με το παιδί,πράγμα το οποιο συμβαινει σε εξαιρετικα σπανιες περιπτωσεις. Όπως λεει και η λέξη,μονογονεϊκή οικογένεια ειναι η οικογένεια που το παιδί μεγαλώνει μόνο με έναν γονέα είτε λόγω θανάτου,ειτε λόγω επιλογής της μητέρας να κρατησει το παιδί.

Σχετικά άρθρα


Οι υποστηρικτές μας