Δερβενακίων 8, 172 35, Δάφνη, Αττική, Ελλάδα
Babyspace Greece
info@babyspace.gr 210 9287300
2015-11-02 12:12:46 +0200 Η συγγραφέας μας μεταφέρει το πάθος της για τα παιδιά, περιγράφει την πορεία της και ξεχωρίζει για λογαριασμό μας το καλό βιβλίο από το επικίνδυνο για τον μικρό αναγνώστη. Η Ρ. Ρώσση Ζαϊρη στο babyspace.gr

Η Ρ. Ρώσση Ζαϊρη στο babyspace.gr

Η Ρ. Ρώσση Ζαϊρη στο babyspace.gr 470 900
Η συγγραφέας μας μεταφέρει το πάθος της για τα παιδιά, περιγράφει την πορεία της και ξεχωρίζει για λογαριασμό μας το καλό βιβλίο από το επικίνδυνο για τον μικρό αναγνώστη.




Η πορεία σας δείχνει ένα ιδιαίτερο πάθος για τα παιδιά. Τι είναι αυτό που σας συγκινεί στην παιδική ηλικία;

Πραγματικά έχω πάθος με τα παιδιά. Όλη μου σχεδόν τη ζωή την αφιέρωσα και την αφιερώνω σε κείνα. Μέχρι που παντρεύτηκα στα 18, αμέσως μόλις τελείωσα το λύκειο, για να αποκτήσω όσο πιο γρήγορα γινόταν δικά μου παιδιά! Μαζί τους πήγα στο Πανεπιστήμιο, μαζί τους μεγάλωσα… Τώρα πια που σπούδασα νηπιαγωγός και διάβασα πολύ παιδική ψυχολογία, ξέρω πολύ καλά το γιατί.
Έχασα τη μητέρα μου πολύ μικρή. Δεν είχα συμπληρώσει τα δύο χρόνια. Γι’ αυτό και δε τη θυμάμαι. Γι’ αυτό, ακόμα και στην ηλικία που είμαι σήμερα, μου λείπει πολύ…
Έγινα λοιπόν παιδαγωγός, γράφω ατελείωτα παιδικά βιβλία, για να είμαι πάντα κοντά στα παιδιά, κοντά στην παιδική ηλικία, για να ζω και να ξαναζώ τα παιδικά χρόνια, να παραμείνω για πάντα παιδί. Γιατί η ευτυχισμένη, η απόλυτα ευτυχισμένη παιδική ηλικία έλειψε από τη ζωή μου. Και την έχτισα μόνη μου, με τα ίδια μου τα χέρια. Τα ίδια τα παιδιά, η ζεστασιά τους, η αγάπη τους, αναπληρώνει κομμάτι που μου έλειψε στα παιδικά μου χρόνια…


Έχετε άγχος κάθε φορά αν το βιβλίο σας θα το αγαπήσουν τα παιδιά;

 

Είχα… στα πρώτα παιδικά βιβλία μου. Τώρα πια όχι. Ξέρετε γιατί; Γιατί μιλάω τη γλώσσα τους. Δούλευα και δουλεύω σχεδόν καθημερινά με τα παιδιά ιδιαίτερα της προσχολικής ηλικίας και των πρώτων τάξεων του δημοτικού σχολείου. Παίζω μαζί τους, φτιάχνουμε δικά μας παραμύθια, τα ζωντανεύουμε. Πολύτιμη δραστηριότητα η μυθοπλασία. Ως νηπιαγωγός και ως συγγραφέας παιδικών βιβλίων είμαι πάντα κοντά στα παιδιά. Κάθε λεξούλα τους την καταγράφω, κάθε φοβία κι ανασφάλειά τους, γίνεται βιβλίο για να τα βοηθήσει. Οι ήρωές μου έχουν κάτι από εκείνα. Δε γράφω εγώ… γράφουν εκείνα. Κι όταν γίνεσαι ένα με το παιδί, όταν εκείνο σε αφήσει να διαβάσεις την ψυχή του, δεν έχεις μετά άγχος για το βιβλίο που γράφεις. Γιατί ξέρεις πως το βιβλίο ανήκει στο παιδί, είναι ένα με εκείνο…


Είναι αυστηροί κριτές οι πιτσιρικάδες αναγνώστες;

 

 

Ούτε που μπορείτε να φανταστείτε πόσο αυστηροί κριτές είναι. Κι αυτό το βίωσα όταν διάβαζα βιβλία άλλων συγγραφέων, πολλών συγγραφέων στα παιδιά της τάξης μου. Στα πρώτα πέντε λεπτά, αν κάποιο βιβλίο δεν τους αρέσει, χασμουριούνται, βαριούνται, σηκώνονται από την παρέα, φεύγουν… Το παιδί δε θα χαμογελάσει όπως κάνουν οι ενήλικοι αναγνώστες, με συγκατάβαση, ακόμα κι αν δεν του αρέσει ένα βιβλίο. Δεν μπορεί να υποκριθεί, όπως ένας μεγάλος. Τα παιδιά είναι ΑΛΗΘΙΝΑ. Γι’ αυτό και τα λατρεύω. Παιδί σημαίνει αλήθεια.
Και συχνά, για να μην πω πάντα, όταν γράφω ένα καινούριο παιδικό βιβλίο, το διαβάζω πρώτα στα παιδιά, ακούω τη γνώμη τους, τη σέβομαι. Είναι οι πρώτοι αυστηροί μου κριτές. Τρελαίνονται να με διορθώνουν!
Έτσι κάπως άρχισα και να μεταφράζω παιδικά βιβλία. Δε θέλουν με τίποτα να ακούν ξύλινη γλώσσα…
Όταν όμως ένα παραμύθι αρέσει στο παιδί, τότε βουτάει σε μια άλλη διάσταση… Κοιτάζει αυτόν που του διαβάζει το παραμύθι, αλλά βρίσκεται αλλού. Γίνεται ένα με τη μαγεία. Ακόμα και το στόμα του μένει ανοιχτό. Το ταξίδι είναι τόσο συναρπαστικό που μένει στην κυριολεξία με «ανοιχτό το στόμα»… Το έζησα και το ζω καθημερινά αυτό. Κι είναι για μένα μοναδική η στιγμή. Σταγόνα ευτυχίας…


Το κριτήριό τους ως αναγνώστες είναι κάτι που καλλιεργείται. Με ποιούς τρόπους;

 

 

Κάποτε μια μητέρα ρώτησε τον Αϊνστάιν τι έπρεπε να κάνει για να γίνει το παιδί της τόσο έξυπνο, όσο αυτός.
«Να του διαβάζετε παραμύθια», απάντησε ο Αϊνστάιν.
«Ωραία. Και μετά;» ζήτησε να μάθει η μητέρα.

«Παραμύθια και πάλι παραμύθια», της είπε ο Αϊνστάιν.

 

 

Η παιδική λογοτεχνία είναι το σύνολο των έντεχνων μνημείων του λόγου που απευθύνονται σε παιδιά και η συμβολή της στην ανάπτυξη του παιδιού είναι πολύτιμη. Αποτελεί το αντίδοτο στην ψυχολογική πίεση της εποχής μας, είναι απαραίτητη για τη διανοητική ισορροπία του παιδιού. Αναπτύσσει πνευματικά και συναισθηματικά το παιδί, το βοηθάει να πάρει σωστή στάση απέναντι στη ζωή, του γνωρίζει την ίδια τη ζωή από τα πρώτα τρυφερά πρωτοσχολικά του χρόνια. Το βοηθάει να γνωρίσει τους ανθρώπους και τον εαυτό του. Να πλουτίσει τις εμπειρίες, τις γνώσεις, τη φαντασία, τις ιδέες του, να αναπτύξει την κρίση του, να καλλιεργηθεί αισθητικά, να μάθει να αγαπάει ότι καλό, ωραίο και αληθινό. Να διαμορφώσει το χαρακτήρα του μέσω της ταύτισης και της μίμησης. Να κοινωνικοποιηθεί. Να γνωρίσει το παρελθόν της φυλής του, το παρελθόν της ανθρωπότητας, να ακούει τη μητρική του γλώσσα σε ποικίλους ρυθμούς. Να καλλιεργηθεί γλωσσικά, να δεχτεί την ανάγνωση. Το γεμίζει χαρά.
Η παιδική λογοτεχνία είναι ένα εργαλείο. Χρειάζεται τον γονέα για να την αξιοποιήσει σωστά, για να βοηθήσει το παιδί που κάνει τα πρώτα δειλά του βήματα στη ζωή. Κι ο γονέας πρέπει να προσφέρει στο παιδί το κατάλληλο βιβλίο στην κατάλληλη ηλικία, με τον κατάλληλο τρόπο. Έτσι μόνο θα καλλιεργήσει το κριτήριό του ως μελλοντικό αναγνώστη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ πως το παιδί ΜΙΜΕΙΤΑΙ. Αν βλέπει συχνά το γονέα με ένα βιβλίο στο χέρι, σίγουρα θα μάθει κι εκείνο πως το διάβασμα είναι ανάγκη, είναι τρόπος ζωής…

 


Υπάρχει κακό ή επικίνδυνο παιδικό βιβλίο; Πώς το αναγνωρίζει ο αδαής γονιός που θέλει να αγοράσει βιβλία για το παιδί του;

 

 

 

 

Σίγουρα υπάρχει μεγάλος κίνδυνος. Και φυσικά κυκλοφορούν αρκετά επικίνδυνα παιδικά βιβλία. Όχι όμως από μεγάλους εκδοτικούς οίκους που κάνουν καλά τη δουλειά τους, που εκδίδουν βιβλία για παιδιά και οι πωλήσεις τους στηρίζονται στην εμπιστοσύνη των γονέων..
Πιστεύω πως όλοι μας πρέπει να γνωρίζουμε τα κριτήρια επιλογής του σωστού βιβλίου, του βιβλίου που σέβεται το παιδί και δεν το αποπροσανατολίζει. Πολλοί γονείς με ρωτούν συχνά με ποια κριτήρια πρέπει να επιλέγουν ένα παιδικό βιβλίο. Στην αγορά κυκλοφορούν τόσα πολλά βιβλία που μπερδεύονται. Θυμηθείτε πως το καλό παιδικό βιβλίο αρέσει πρώτα από όλα στους μεγάλους. Υπάρχουν δέκα βασικά κριτήρια που μπορούν να βοηθήσουν ένα γονέα στις επιλογές του:

1.    Πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο γλωσσικό πλούτο του παιδιού. (Να μπορεί να καταλαβαίνει τη γλώσσα του κειμένου).
2.    Πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο γνωσιολογικό πλούτο του παιδιού. (Το θέμα να εντάσσεται στα ενδιαφέροντα της ηλικίας του).
3.    Να μπορεί να ικανοποιεί την ανάγκη του παιδιού για κίνηση. (Το παιδί χρειάζεται γοργή δράση και πλοκή).
4.    Να ικανοποιεί την ανάγκη του παιδιού για χαρά.
5.    Να μην προκαλεί ισχυρές συγκλονιστικές συγκινήσεις.
6.    Να είναι παραστατικό, απλό, εποπτικό.
7.    Να καλλιεργεί ευγενικά συναισθήματα και να δημιουργεί παρορμήσεις για πράξεις ανώτερες.
8.    Να ανταποκρίνεται στη βαθμίδα ψυχικής και πνευματικής ανάπτυξης του παιδιού.
9.    Να έχει σωστή διαγραφή χαρακτήρων.
10.    Να διαθέτει ωραία εμφάνιση, σωστή εικονογράφηση, αισθητική τελειότητα.


Ποιά η γνώμη σας για τα στερεότυπα που συχνά διαιωνίζουν τα βιβλία για παιδιά (το κορίτσι πριγκίπισσα-το αγόρι πρίγκιπας, πολεμιστής, σωτήρας);

 

 

 

 

Τα θεωρώ λανθασμένα. Το ίδιο πιστεύω και για τα βιβλία που προτρέπουν τα κορίτσια από τη πολύ μικρή ηλικία να περιμένουν τον πρίγκιπα του παραμυθιού, που θα έρθει να τις σώσει πάνω στο άσπρο του άλογο. Συνέχεια λέω και γράφω πως τελικά ο πρίγκιπας με το άσπρο άλογο είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Κάτι που πρέπει να το καταλάβουν από πολύ μικρά τα παιδιά, για να μπορέσουν να αγαπήσουν τον εαυτό τους. Έτσι μόνο θα βρουν το δρόμο τους στη ζωή, θα αγαπήσουν και θα αγαπηθούν από τους άλλους. Σίγουρα διαβάζουμε στα παιδιά τα κλασικά παραμύθια που έχουν μέσα τους τέτοια στερεότυπα. Γιατί τα χρειάζεται το μικρό παιδί, για να διαμορφώσει το εγώ του. Ο μαγικός κόσμος των κλασικών παραμυθιών είναι αναπόσπαστο μέρος της παιδικής ηλικίας, είναι αναντικατάστατος. Αλλά καθώς μεγαλώνει το παιδί, διαλέγουμε παραμύθια σύγχρονα που υπακούουν σε όλους τους καινούριους παιδαγωγικούς και ψυχολογικούς κανόνες, παραμύθια που ταυτίζονται με το παιδί και τα προβλήματά του. Τώρα πια και ένα κορίτσι μπορεί να πολεμάει και να σώζει ολόκληρο τον κόσμο, το ίδιο καλά, όπως ένα αγόρι…


Το παιδί πρέπει να βιώνει τη γνώση ως διασκέδαση, λέγεται. Πώς επιτυγχάνεται αυτό μέσω των βιβλίων;

Η παιδική λογοτεχνία γεμίζει το παιδί χαρά. Κι αυτό για μένα μετράει πάνω από όλα. Είναι χαρά, σκέτη χαρά να διαβάζεις ένα παιδικό βιβλίο. Κι ο γονέας πρέπει να το καταλάβει καλά αυτό. Το παιδί ενθουσιάζεται, ταξιδεύει, χαίρεται… Γι’ αυτό και τα εκπαιδευτικά βιβλία τα οποία θα πρέπει να αγοράζει στο παιδί, θα πρέπει να τα διαλέγει με γνώμονα το πόση χαρά θα προσφέρουν στο παιδί του. Η γνώση σε αυτήν την περίπτωση είναι δευτερεύουσα. Γιατί η ίδια η χαρά θα το οδηγήσει στη γνώση, χωρίς άσκοπο διδακτισμό, χωρίς καταπίεση. Για φανταστείτε να ήταν τα βιβλία του σχολείου ένα με τη χαρά; Τα παιδιά θα ήθελαν να τα διαβάζουν σαν τρελά.
Το παιδικό βιβλίο που χαρίζει χαρά, πρέπει να είναι το ίδιο χαρούμενο. Να έχει συγκεκριμένους στόχους και με αφετηρία αυτό, να οδηγεί τα παιδιά σε ένα παιχνίδι φαντασίας ανακατωμένο με τη γνώση! Να διαθέτει κείμενα που ξετρελαίνουν τα παιδιά, εικονογράφηση που δίνει τροφή στη φαντασία, χαρούμενα χρώματα, ίδιο λούνα παρκ!


Ως πτυχιούχος εκπαιδευτικός, συγγραφέας και υπεύθυνη παιδικών βιβλίων πιστεύεται ότι η ελληνική βιβλιοπαραγωγή είναι ικανοποιητικής ποιότητας;

 

 

 

 

Δούλεψα πολλά χρόνια σε πολλούς εκδοτικούς οίκους ως υπεύθυνη παιδικού βιβλίου. Πιστεύω πως ένας εκπαιδευτικός μπορεί πιο εύκολα να διαλέξει το σωστό παιδικό βιβλίο που θα πάρει στα χέρια του το παιδί. Από το 2000, εδώ και δέκα χρόνια, είμαι κομμάτι των εκδοτικών οίκων. Και το καλύτερο βραβείο για μένα ήταν πως σε όσους εκδοτικούς οίκους εργάστηκα ποτέ και κανένας γονιός δεν είχε παράπονο, κανένα από τα βιβλία που διάλεξα δε θεωρήθηκε πως δε σεβάστηκε το παιδί. Τα τελευταία χρόνια, οφείλω να ομολογήσω πως όλοι όσοι δουλεύουν ως υπεύθυνοι του παιδικού βιβλίου, κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να εφοδιάσουν την ελληνική αγορά με τα καλύτερα παιδικά βιβλία που κυκλοφορούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Ταυτόχρονα δίνουν τη δυνατότητα στους Έλληνες συγγραφείς που γράφουν με το χέρι στην καρδιά για τα παιδιά να δουν τα βιβλία τους να εκδίδονται.
Σίγουρα η ελληνική βιβλιοπαραγωγή των τελευταίων χρόνων είναι καλή. Αυτό δε σημαίνει πως δεν έχει ακόμα δρόμο μπροστά της για να φτάσει στο επίπεδο των ξένων εκδοτικών οίκων, όπως για παράδειγμα των αγγλικών. Αλλά εδώ υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα. Στην Αγγλία διαβάζουν. Διαβάζουν πολύ. Κι όταν αναθέτουν σε ένα εικονογράφο να δουλέψει ένα παιδικό βιβλίο, έχει στη διάθεσή του ολόκληρο χρόνο για να τα καταφέρει. Και τον πληρώνουν αδρά, οπότε και η εικονογράφησή του είναι άψογη. Στην Ελλάδα διαβάζει μονάχα το 10% του πληθυσμού. Πώς είναι δυνατόν να έχει έναν ολόκληρο χρόνο ο εικονογράφος για ένα και μόνο βιβλίο; Πώς είναι δυνατόν να τον πληρώσει αδρά ο οποιοσδήποτε ελληνικός εκδοτικός οίκος; Άρα, μονάχα όταν μάθει να διαβάζει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, θα έχει κι ο εκδότης στη διάθεσή του το ποσόν που θα τον βοηθήσει να εκδώσει ένα άψογο παιδικό βιβλίο.

 


Ποιά είναι τα αγαπημένα σας παραμύθια για παιδιά;

Ατελείωτα. Διάβαζα και διαβάζω από μικρό παιδί, γιατί ο πατέρας μου είχε εκδοτικό οίκο, τις εκδόσεις Ρώσση και πίστευε πως το βιβλίο είναι τόσο πολύτιμο, όσο και το φαγητό.
Μου έρχονται στο νου: «Η πριγκίπισσα και το ρεβίθι»,  όλα τα παραμύθια του Άντερσεν τα λατρεύω. «Το παραμύθι χωρίς όνομα», Πηνελόπη Δέλτα, τη θεωρώ αναντικατάστατη, «Ένα παπί στο Μισσισιπή», Ευγένιος Τριβιζάς, ο αγαπημένος μου…

Ποιόν παιδικό ήρωα θα θέλατε να συναντήσετε;
Μα φυσικά την Αλίκη, στη Χώρα των Θαυμάτων. Έχω να της κάνω του κόσμου τις ερωτήσεις…

* Η συνέντευξη περιέχει και αποσπάσματα από το βιβλίο «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΓΟΝΕΑΣ; ΠΑΝΕΥΚΟΛΟ!»  που θα κυκλοφορήσει τονΝοέμβριο του 2010, από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ.

 

 

 

Σχόλια

Neutral avatar

Σχετικά άρθρα


Οι υποστηρικτές μας