Δερβενακίων 8, 172 35, Δάφνη, Αττική, Ελλάδα
Babyspace Greece
info@babyspace.gr 210 9287300
2015-11-02 12:16:45 +0200 Η συγγραφέας Ντορίνα Παπαλιού μιλά στο babyspace.gr για το καλό παιδικό βιβλίο, την τέχνη της αφήγησης παραμυθιών και τους πιο έξυπνους αναγνώστες. Τα παιδιά μας. Η Ντορίνα Παπαλιού στο babyspace

Η Ντορίνα Παπαλιού στο babyspace

Η Ντορίνα Παπαλιού στο babyspace 470 900
Μελέτησε την παραδοσιακή τέχνη των παραμυθάδων έτσι όπως έφτασε ως τις μέρες μας μέσα από τους αιώνες και έπειτα άρχισε να γράφει τις δικές της ιστορίες για το πιο έξυπνο αναγνωστικό κοινό: τα παιδιά. Η συγγραφέας Ντορίνα Παπαλιού μοιράζ...

Τι σας παρακίνησε να γράψετε ιστορίες για παιδιά;
Όταν αποφάσισα να γράψω για παιδιά, είχα ήδη εκδώσει το «Άκου μια ιστορία», ένα βιβλίο για την παραδοσιακή τέχνη της προφορικής αφήγησης και την αναβίωσή της στις μέρες μας. Μοιραία, είχα ασχοληθεί πολύ τόσο με τα παραμύθια όσο και τους παραμυθάδες ή ιστορητές, όπως αποκαλούνται πιο σωστά από το αγγλικό ‘storytelling’, όρος που συμπεριλαμβάνει όλων των ειδών τις ιστορίες και όχι μοναχά τα παραμύθια ως είδος. Επηρεασμένη από τις καταγεγραμμένες προφορικές ιστορίες που διάβασα και τις σύγχρονες αφηγήσεις επαγγελματιών ιστορητών που άκουσα εκείνο τον καιρό στα πλαίσια της έρευνας για το βιβλίο, θέλησα να δοκιμάσω να γράψω δικές μου, σύγχρονες ιστορίες για παιδιά, στο ύφος όμως της παραδοσιακής προφορικής αφήγησης, τηρώντας δηλαδή κάποιους άγραφους κώδικες της προφορικής αφήγησης,  όπως τις σύντομες περιγραφές, την έμφαση στην ιστορία και την πλοκή παρά στην ανάπτυξη χαρακτήρων, τις σύντομες προτάσεις, το στοιχείο του μαγικού. Και έτσι βγήκε ο Μικρός Πρίγκιπας του Σκονισμένου Πλανήτη, από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Τι πρέπει να προσέξει ένας συγγραφέας στον λόγο αλλά και στην πλοκή του έργου του, όταν αυτό απευθύνεται στα παιδιά;
Να σέβεται την εξυπνάδα του κοινού του. Πολλοί συγγραφείς δυστυχώς πιστεύουν ότι είναι ευκολότερο να γράφεις για παιδιά. Κι αυτό γιατί τα παιδιά δεν θα σε κρίνουν αυστηρά, γιατί ότι και να τους πεις θα το πιστέψουν, γιατί και ένα φασόλι να τους βάλεις να μιλήσει θα το αποδεχθούν. Όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι. Αν ένας συγγραφέας θέλει να βάλει ένα φασόλι να μιλήσει, πρέπει να έχει την ικανότητα να το κάνει πιστευτό και γοητευτικό και με την πλοκή της ιστορίας του και με το λόγο του, αλλιώς θα είναι μια γελοιότητα. Το παιδικό κοινό δεν είναι ένα πιο εύκολο κοινό αλλά απλά διαφορετικό και με άλλες ανάγκες. Όμως δεν παύει να αναζητεί μια καλή και καλογραμμένη ιστορία όπως κάθε αναγνώστης. Τα παιδιά δεν επηρεάζονται από βιβλιοκριτικές και τη φήμη των συγγραφέων ή τι τους λένε οι γονείς τους. Δοκιμάστε να δώσετε σε ένα παιδί ένα κακογραμμένο και βαρετό βιβλίο. Το πιθανότερο είναι μετά την πρώτη σελίδα να το αφήσει στην άκρη. Τα παιδικά βιβλία που τελικά ξεχωρίζουν και αντέχουν στο χρόνο είναι συνήθως αυτά που έχουν λογοτεχνική ποιότητα.
 
Υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά στις ιστορίες που αγαπούν τα παιδιά από την κλασική λογοτεχνία μέχρι σήμερα;
Σίγουρα είναι η καλή αφήγηση και οι ενδιαφέρουσες ιστορίες. Αν και τα παιδιά εγώ δεν τα βλέπω ως μια κατηγορία ή διαφορετικές ηλικιακές κατηγορίες, όπως τα αντιμετωπίζουν οι εκδότες με την αναγραφή της ηλικίας στο οπισθόφυλλο και οι βιβλιοπώλες με τα ηλικιακά πλαίσια στα ράφια των βιβλιοπωλείων, αλλά ως ανεξάρτητους αναγνώστες με δικό τους γούστο. Πράγμα που σημαίνει, πως όπως ένας μεγάλος μπορεί να αγαπά την αστυνομική λογοτεχνία ή τα βιβλία επιστημονικής φαντασίας ή την κλασική λογοτεχνία, έτσι και ένα παιδί, μπορεί να αγαπά ένα συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος όπως τις περιπέτειες ή τις ιστορίες που αγγίζουν κοινωνικά θέματα ή τα ιστορικά μυθιστορήματα.
 
Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της εικονογράφησης σε ένα καλό παιδικό βιβλίο;
Για τα μικρά παιδιά η εικονογράφηση είναι καθοριστική στο αν θα τους αρέσει ένα βιβλίο ή όχι. Μου έχει τύχει να προσπαθήσω να διαβάσω στον πεντάχρονο γιό μου ένα εξαιρετικά καλογραμμένο εικονογραφημένο βιβλίο του οποίου όμως η εικονογράφηση δεν του άρεσε. Δεν κατάφερα ποτέ να τον πείσω να ακούσει την ιστορία. Με το που έβλεπε τις εικόνες έκλεινε το βιβλίο και ζητούσε κάτι άλλο. ‘Όχι αυτό’, μου έλεγε κάθε φορά. Ίσως να είχε δίκιο. Και αυτό, όχι γιατί η εικονογράφηση δεν ήταν καλή, με τα δικά μου κριτήρια είχε ενδιαφέρον, αλλά επειδή δεν άρεσε σε εκείνον, συγκεκριμένα. Και αυτό είναι που μετράει και που οι μεγάλοι πρέπει να λαμβάνουμε υπ’ όψη. Τι αρέσει στο συγκεκριμένο παιδί.  


Υπάρχει «βραβείο κοινού» και για τα παιδικά βιβλία;
Απ΄όσο γνωρίζω όχι. Αλλά και να υπήρχε, θα ήταν μια παράξενη έννοια μιας και τα βιβλία τα οποία διαβάζουν τα παιδιά δυστυχώς τα επιλέγουν κυρίως οι γονείς και όχι τα ίδια. Σπάνια συναντά κανείς παιδιά να αναζητούν βιβλία στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Το αγοραστικό κοινό του παιδικού βιβλίου, το τι γίνεται όταν φτάσει στα χέρια του αναγνώστη είναι άλλο θέμα, καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το γούστο και τη ματιά των γονιών ή των μεγάλων που τους τα αγοράζουν.
 
Ποιο είναι το χάρισμα που πρέπει να διαθέτει ένας καλός αφηγητής παραμυθιών;
Να μπορεί να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη του.
 
Γιατί παραμένει τόσο αγαπητός στα παιδιά ο Καραγκιόζης αλλά και το θέατρο σκιών στην εποχή της τεχνολογίας 3d και των υπερηρώων;
Παραμένει άραγε; Ίσως σε ένα βαθμό. Παρότι από μουσειακό είδος, ο Καραγκιόζης ζει μια μικρή αναβίωση στις μέρες μας, το κοινό του παραμένει αποστασιοποιημένο. Το ενήλικο κοινό έχει σβήσει και τα παιδιά που τυχαίνει να βλέπουν παραστάσεις τον αντιμετωπίζουν σε μεγάλο βαθμό σαν ένα είδος διασκέδασης του παλιού καιρού. Επειδή όμως το θέατρο σκιών είναι μια τέχνη προφορική, που διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση με το κοινό της, η επιτυχία της δηλαδή είναι άμεσα εξαρτημένη από την ικανότητα του αφηγητή-Καραγκιοζοπαίκτη, όπως παλαιότερα έτσι και τώρα υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, κάποιοι καραγκιοζοπαίκτες που και σήμερα ακόμη μαγεύουν το κοινό τους όπως οι καραγκιοζοπαίκτες του παλιού καιρού. Μια καλή αφήγηση, από όποιο μέσο και αν προέρχεται μπορεί να κερδίζει το κοινό.
 
Αν επιλέγατε να ζήσετε στις σελίδες ενός παιδικού βιβλίου, ποιο θα ήταν αυτό;
Δύσκολη ερώτηση. Από τα βιβλία πάντως της δικής μου γενιάς, ίσως στο Παραμύθι Χωρίς Όνομα, της Πηνελόπης Δέλτα. Αλλά θα ήθελα να είμαι εγώ στη θέση του  πριγκιπόπουλου που ξαναχτίζει την κατεστραμμένη πόλη από την πολυετή αδράνεια των βασιλιάδων της .
 
Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς όταν επιλέγουν βιβλία για τα παιδιά τους και πώς μπορούν να μυήσουν τα παιδιά τους στη μαγεία της ανάγνωσης;
Ιδανικότερα οι γονείς θα πρέπει να επιλέγουν μαζί με τα παιδιά τους τα βιβλία. Να τα μάθουν να πηγαίνουν στα βιβλιοπωλεία, να διαβάζουν τα οπισθόφυλλα και να κρίνουν από μόνα τους αν μια ιστορία θα τους κεντρίσει το ενδιαφέρον ή όχι, να μάθουν να ξεχωρίζουν ποιό είδος βιβλίων τους αρέσει. Τα παιδιά μιας ηλικίας και πάνω δεν χρειάζεται να περιορίζονται στα παιδικά βιβλία. Έχω δει παιδιά δώδεκα ετών να διαβάζουν τον Θείο Πέτρο και την εικασία του Γκόλντμπαχ του Απόστολου Δοξιάδη μαζί με τη Ματίλντα του Ρόαλ Νταλ. Τα παιδιά, όμως, θα αγαπήσουν το διάβασμα μόνο μέσα από τα βιβλία που έχουν κάτι να τους πουν, σε εκείνα συγκεκριμένα - και γι αυτό βασική προϋπόθεση είναι να διαβάζουν εξαιρετικά βιβλία στο είδος που αρέσει στα ίδια και όχι στους μεγάλους που τους αγοράζουν τα βιβλία. 
Για να μάθει όμως ένας γονιός το παιδί του να αγαπά το διάβασμα, δεν αρκεί μόνο η σωστή επιλογή βιβλίων. Το βιβλίο πρέπει να υπάρχει γενικότερα μέσα στο σπίτι και να διαβάζουν και οι γονείς. Δεν μπορεί να περιμένει ένας γονιός το παιδί του να αγαπήσει το διάβασμα αν εκείνος δεν ανοίγει ποτέ βιβλίο. Παράδειγμα προς μίμηση.

 
Δώστε μας ένα τοπ-5 με τις αγαπημένες σας βόλτες μαζί με το παιδί στην πόλη ή και εκτός.
Βιβλιοπωλεία και πάρκα. Το πλανητάριο. Μια βόλτα στου Φιλοπάππου. Το Αττικό Πάρκο. Το τραινάκι που κάνει το γύρο της Ακρόπολης. Το παιδικό μουσείο. Οι παραστάσεις αφηγητών στο μουσείο Κυκλαδικής τέχνης.

Διαβάστε περισσότερα στην ιστοσελίδα της Ντορίνας Παπαλιού

Σχόλια

Neutral avatar

Σχετικά άρθρα


Οι υποστηρικτές μας