Δερβενακίων 8, 172 35, Δάφνη, Αττική, Ελλάδα
Babyspace Greece
info@babyspace.gr 210 9287300
2015-11-02 12:12:58 +0200 Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τη συγγραφέα για το βιβλίο, την οικονομική κρίση, την ανάγνωση και τη γραφή. Της Χριστίνας Χρυσανθοπούλου. Η Α. Μαντόγλου στο babyspace.gr

Η Α. Μαντόγλου στο babyspace.gr

Η Α. Μαντόγλου στο babyspace.gr 470 900
Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τη συγγραφέα για το βιβλίο, την οικονομική κρίση, την ανάγνωση και τη γραφή. Της Χριστίνας Χρυσανθοπούλου

 

 

 

 


Τόπος δράσης του τελευταίου σου βιβλίου είναι το καζίνο, εκεί όπου το χρήμα μοιάζει να ρέει άφθονο, το κέρδος να είναι εύκολο και η προοπτική απόκτησής του να αφορά τον οποιονδήποτε. Σε περιόδους κρίσεις όπως αυτή που διανύουμε, αυξάνεται η «καταφυγή» σε χώρους με τυχερά παιχνίδια;

H επένδυση στην τύχη και η καταφυγή σε αυτή ήταν πάντα χαρακτηριστικό των εποχών που διέπονταν τόσο από οικονομική όσο και από πνευματική  συρρίκνωση -πάντα την κυνηγούσαν οι λιγότερο ευνοημένοι: Η τύχη ήταν και είναι το τελευταίο καταφύγιο των απελπισμένων.
Είναι άραγε τυχαίο που αυτή την εποχή κρίσης και κινδύνου της επέλασης της κάθε τύπου χρεοκοπίας, διαφημίζονται τόσο εντατικά, τα ηλεκτρονικά καζίνα; 
Βλέπουμε πως όπως και το χρήμα χάνει την υλικότητα του, το ίδιο συμβαίνει και με τον χώρο: δεν χρειάζεται πλέον οι παίχτες να βγουν από την πόρτα του σπιτιού τους για να δοκιμάσουν την τύχη τους στο παιχνίδι.  Κι αυτό είναι πολύ επικίνδυνο: η απόσταση, ενίοτε, μπορεί να αποβεί σωτήρια για τους εθισμένους, καθώς τους δίνεται η ευκαιρία να το ξανασκεφτούν και να πάνε κάπου αλλού αντί για τον ναό της τύχης.

Ποιά η θέση του βιβλίου στον γενικότερο επαναπροσδιορισμό που επιτάσσουν τα νέα οικονομικά δεδομένα;

Νομίζω πως το βιβλίο αυτό καθαυτό δεν είναι είδος που κάποιος μπορεί να το στερηθεί. Ο αναγνώστης ανήκει σε μια ιδιαίτερη ανθρώπινη φυλή η οποία έχει μάθει από νωρίς να βιώνει τον κόσμο μέσα από την εμπειρία της γραπτής σελίδας. Ίσως να περιοριστεί η κατανάλωση των βιβλίων «αξεσουάρ».  Η τροφή του πνεύματος για κάποιους είναι ζωτικότερη από την τροφή του σώματος. Ευτυχώς!

Λέγεται πως στο εξωτερικό, η αγορά του βιβλίου ανθίζει ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, αφού παραμένει μια οικονομική επιλογή για δώρο, αλλά και μια προσιτή μορφή «διασκέδασης». Στην Ελλάδα τι βλέπεις να ισχύει;

Είναι γεγονός πως το βιβλίο πέρα από όλα τα άλλα υπήρξε και «καταφύγιο» σε δύσκολες εποχές. Σε εποχές πολέμων,  συγκρούσεων ακόμα και καταστροφών το βιβλίο μπορεί να σε βοηθήσει να επιβιώσεις. Αυτό βέβαια προϋποθέτει την ύπαρξη αναγνωστικής παιδείας.   Χωρίς αυτή δεν μπορεί ξαφνικά να αρχίσεις να διαβάσεις, χωρίς την εξοικείωση με τη  διαδικασία της ανάγνωσης, μια διαδικασία μοναχική και απαιτητική. Επίσης, η ανάγνωση σε ωθεί σε μια στενή σχέση όχι μόνο με το συγγραφέα, αλλά και με τον εαυτό σου. Αυτό, χρειάζεται χρόνο και εκπαίδευση, θα έλεγα είναι όχι μόνο τρόπος ζωής, αλλά και τρόπος ύπαρξης. 

Οι Έλληνες είμαστε ένας λαός που εξωτερικεύει τα συναισθήματά του. Μέρος αυτής  της εξωστρέφειας είναι -ίσως- και το γράψιμο. Ως εισηγήτρια σε σεμινάριο δημιουργικής γραφής του ΕΚΕΒΙ, πώς βλέπεις αυτή τη διάθεση; 

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη γραφή ως προσωπική έκφραση, εξωτερίκευση του εσωτερικού κόσμου και στην αφηγηματική τέχνη. Αυτή η διαφορά, ευτυχώς, γίνεται γρήγορα αντιληπτή από τους μαθητές μου και παραμένουν μόνον όσοι έχουν πραγματικά διάθεση να εργαστούν. 

Πόσο σημαντικό θεωρείς το να γίνονται «σωστές» επιλογές αναγνωσμάτων από την παιδική ακόμη ηλικία, ώστε να διαμορφωθούν δεινοί αναγνώστες στο μέλλον;

Ο αναγνώστης διαπαιδαγωγείται από μικρή ηλικία. Τότε μόνο μπορεί το παιδί να αποκτήσει τη «συνήθεια» της ανάγνωσης: να συγκινηθεί, να εξαρτηθεί από ένα βιβλίο, ώστε να το αναζητήσει ξανά και να δημιουργήσει σχέση πρώτα με το αντικείμενο και μετά με το περιεχόμενό του.
Οι πρώτες καταγραφές παίζουν πολύ σοβαρό ρόλο στη μετέπειτα εξέλιξη του αναγνώστη. Αυτή η συνήθεια θα αποτελέσει και στοιχείο της ταυτότητας του. Δεν ξεχνάς εύκολα τα πρώτα βιβλία που διάβασες. Σε κατατρέχουν και σε καθορίζουν.

Παιδικά βιβλία κυκλοφορούν πολλά. Έχουμε ποιότητα ανάλογη της ποσότητας όμως;

Υπάρχουν εξαιρετικά βιβλία για παιδιά, Ελλήνων συγγραφέων, αλλά και μεταφρασμένα. Η ποιότητα καθώς και η έκδοση συνολικά παρουσιάζει σημαντική βελτίωση. Πέρα από τα πολύ καλά κείμενα έχουμε και εξαιρετικές εικονογραφήσεις από νέους ευφάνταστους εικονογράφους.

Πώς επιλέγει ένας γονιός βιβλίο για το παιδί του; Υπάρχουν βιβλία που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν επικίνδυνα για τους μικρούς αναγνώστες;

 Ναι φυσικά γι'  αυτό καλείται ο γονιός και ο δάσκαλος να προτείνει. Θεωρώ, όμως, πως τα παιδικά βιβλία, εκτός των άλλων, είναι εν πολλοίς «μυητικά». Τα παιδικά αναγνώσματα  έχουν επωμιστεί και το ρόλο της προετοιμασίας:  Προετοιμάζουν τους μικρούς αναγνώστες για τη ζωή, γι'  αυτό που τους περιμένει, έξω στον άγριο κόσμο. 

Γυναικείοι χαρακτήρες ή ανδρικοί; Με ποιούς προτιμάς να πορεύεσαι στο ταξίδι της συγγραφής;
  Δεν είναι θέμα προτίμησης, αλλά ανάγκης. Η πλοκή και το θέμα με ωθούν στην επιλογή των χαρακτήρων. Σίγουρα οι αντρικοί χαρακτήρες απαιτούν περισσότερη προσήλωση προκειμένου να γίνουν πειστικοί και να αποδοθεί τόσο ο ψυχισμός τους όσο και η ιδιαιτερότητα του λόγου τους.    

Διήγημα ή μυθιστόρημα; Ως συντονίστρια λεσχών ανάγνωσης, τι πιστεύεις ότι αρέσει περισσότερο στο αναγνωστικό κοινό; Εσύ ποιό είδος προτιμάς να δημιουργείς αλλά και να διαβάζεις;
 
Και τα δυο. Αρκεί να είναι καλά γραμμένα και να με ενδιαφέρει η θεματική. Υπάρχουν εξαιρετικοί διηγηματογράφοι και λένε τόσα πολλά μέσα σε λίγες σελίδες  που κάποιοι άτεχνοι μυθιστοριογράφοι αδυνατούν να πουν σε εξακόσιες.
Αγαπώ το  διήγημα, και η απόδοση μιας σημαντικής φέτας ζωής, μου προσφέρει μεγάλη ικανοποίηση αλλά η γραφή ενός μυθιστορήματος είναι πρόκληση καθώς κάθε φορά έχω να επιλύσω καινούργια προβλήματα και μέσα από την εμπειρία της γραφής του αλλάζω και εγώ. Πρόκειται για μια μακροχρόνια απαιτητική σχέση. Το διήγημα; Ένα σύντομο αλλά καθοριστικό ειδύλλιο. 

Στις λέσχες ανάγνωσης συμμετέχουν περισσότερο γυναίκες, έχω την εντύπωση. Στην Ελλάδα το αναγνωστικό κοινό φαίνεται να είναι κυρίως γυναικείο. Γιατί πιστεύεις συμβαίνει αυτό;
 
Επειδή οι Ελληνίδες τις τελευταίες δεκαετίες περνούν μια χρυσή μεταβατική φάση, η οποία τους έχει μεν δυσκολέψει αλλά ταυτόχρονα τους έχει ανοίξει καινούργιους ορίζοντες. Η νέα Ελληνίδα ψάχνει και βρίσκει, τρόπους, μεθόδους, εμπειρίες.  Από αυτή την αναζήτηση δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί το βιβλίο και η εμπειρία της ανάγνωσης.
 Η επιθυμία να  μοιραστούν αυτή την εμπειρία τις οδηγεί στις λέσχες ανάγνωσης. Οι άντρες κάνουν το ίδιο με τις εμπειρίες που τους συγκινούν, το ποδόσφαιρο, για παράδειγμα. Η ανάγνωση απαιτεί συγκέντρωση και δυναμική  εγκατάλειψη. Αυτό το τελευταίο, ίσως, να μην έχει καλλιεργηθεί ιδιαίτερα στον αντρικό πληθυσμό της χώρας μας.  Η κουλτούρα μας απαιτεί την κυριαρχία του αντρικού φύλου, και δεν τους επιτρέπει να αφεθούν και να εμπιστευθούν την ευφυΐα κάποιου άλλου, εν προκειμένω του συγγραφέα. 

Ποιά η γνώμη σου για τα «ροζ» αναγνώσματα που παραμένουν επί μήνες στα ευπώλητα (συχνά δε διατίθενται και στα σούπερ μάρκετ) σημειώνοντας εκδοτικά ρεκόρ;

Αυτό πάντα συνέβαινε, αλλά είχαν εξώφυλλα που ήταν ενδεικτικά του περιεχομένου τους. Στις μέρες μας οι εκδότες συχνά προσπαθούν να πλασάρουν το ροζ ως μοβ, ή όποιο άλλο χρώμα κρίνουν πως πουλάει.  

Ποιά είναι τα αναγνώσματα εκείνα που διάβασες μικρή και που πιστεύεις ότι διαδραμάτισαν ισχυρό ρόλο στην μετέπειτα πορεία σου;
Πολλές οι επιρροές. Διάβασα μικρή κλασικούς και κλασικά έργα. Σαρλότ Μπροντέ, Τζέιν Οστιν, Βίκτορ Ουγκώ, ακόμα και Ντοστογιέφσκι. Στην εφηβεία διάβασα Όργουελ και πολλούς «πολιτικούς» συγγραφείς. Νομίζω πως επηρεάστηκα από όλους. 

Ποιός είναι ο αγαπημένος (ή οι αγαπημένοι σου) ήρωες παιδικών παραμυθιών;
Η Μέρι Πόπινς,  η Αλίκη και ο Πίτερ Παν.

Μετά το ΌΛΑ ΣΤΟ ΜΗΔΕΝ, τι;
Ένα καινούργιο μυθιστόρημα που αφορά στη διαχείριση της ήττας.  Κάτι που όλοι με τον τρόπο μας σήμερα καλούμαστε να κάνουμε. Να ζήσουμε με την κατάρρευση των παλιών ψευδαισθήσεων και να μάθουμε να ζούμε με τις αλήθειες, τις δικές μας αλλά και των άλλων. 

Το μυθιστόρημα της Αργυρώς Μαντόγλου ΌΛΑ ΣΤΟ ΜΗΔΕΝ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

 

 

 

 

Σχόλια

Neutral avatar

Σχετικά άρθρα


Οι υποστηρικτές μας