Συνεργάστηκε ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος
Θ. Φιλιππόπουλος, tfilip@athensvision.gr
Ειδικότητες, Γλαύκωμα-Κατταράκτης
Διπλ. American Board of Ophthalmology
Harvard Medical School
Ιατρικό Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας Athens Vision

Οι κυριώτερες λοιμώξεις των ματιών, πού οφείλονται και πώς μπορούμε να προλάβουμε την εμφανισή τους.

Οι λοιμώξεις που αφορούν τον οφθαλμό, τη δακρυϊκή οδό ή τα βλέφαρα και την περιοχή πέριξ του οφθαλμού είναι αρκετά συχνές στα παιδιά. Εκδηλώνονται με ερυθρότητα (κόκκινα μάτια), οίδημα (πρήξιμο) των βλεφάρων, δακρύρροια, εκκρίσεις από τον οφθαλμό, αίσθημα ξένου σώματος και πτώση της όρασης ανάλογα με την περίπτωση και συνήθως ανταποκρίνονται πολύ καλά στη θεραπεία. Κάποιες από αυτές (κυρίως η ιογενής επιπεφυκίτιδα) είναι εξαιρετικά μεταδοτικές γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη τήρησης των αυστηρών μέτρων υγιεινής.  Κάθε φορά λοιπόν που ερχόμαστε σε επαφή με το πρόσωπο του παιδιού, πλένουμε πολύ καλά τα χέρια μας, δεν χρησιμοποιούμε την ίδια πετσέτα προσώπου κ.ο.κ.

Ποιες είναι οι κυριώτερες λοιμώξεις των ματιών;

Επιπεφυκίτιδα: Η επιπεφυκίτιδα είναι μια φλεγμονή του επιφανειακού λευκού χιτώνα των ματιών που οφείλεται είτε σε λοίμωξη (μόλυνση) είτε σε άλλους παράγοντες, όπως μηχανικός ερεθισμός (από ξένο σώμα), αλλεργική αντίδραση κ.ο.κ. Στην επιπεφυκίτιδα τα μάτια του παιδιού είναι κόκκινα. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να συνυπάρχουν δάκρυα,  εκκρίσεις από τον οφθαλμό (τσίμπλες), οίδημα (πρήξιμο) βλεφάρου και ψηλαφητοί λεμφαδένες στο πρόσωπο. Στις αλλεργικές επιπεφυκίτιδες σχεδόν πάντα συνυπάρχει κνησμός (φαγούρα). Οι ιογενείς επιπεφυκίτιδες προκαλούνται από τους ίδιους ιούς που προκαλούν το απλό κρυολόγημα, συνήθως προσβάλλουν και τα δύο μάτια με διαφορά 1-2 ημερών και είναι αρκετά ενοχλητικές. Οι βακτηριακές (μικροβιακές) επιπεφυκίτιδες είναι αρκετά σπάνιες και μεταδίδονται συνήθως υπό ειδικές συνθήκες (βλέπε μολύνσεις κατά τον τοκετό). Οι επιπεφυκίτιδες είναι αρκετά συχνές ιδιαίτερα τους εαρινούς και καλοκαιρινούς μήνες. Σαν ένα πρώτο βήμα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φυσιολογικά δάκρυα αρκετές φορές την ημέρα. Αν η επιπεφυκίτιδα επιμένει ή επιδεινώνεται είναι σκόπιμο να επισκεφτούμε τον οφθαλμίατρο, για να μας χορηγηθούν τα κατάλληλα φάρμακα. 

Δακρυοκυστίτιδα: Σε παιδιά που γεννιούνται με συγγενή απόφραξη του δακρυϊκού (ρινοδακρυϊκού) πόρου μέχρι να αποκατασταθεί το πρόβλημα ή μέχρι να δοθεί χειρουργική λύση στο πρόβλημα το παιδί ενδέχεται να εμφανίσει δακρυοκυστίτιδα, μια λοίμωξη δηλαδή του δακρυϊκού σάκου (ασκού) που βρίσκεται στο πλάγιο τοίχωμα της μύτης (βλέπε κεφάλαιο προβλημάτων της δακρυϊκής οδού).  Αυτή εκδηλώνεται με ερυθρότητα της περιοχής, οίδημα (πρήξιμο), πόνο κατά την ψηλάφηση, κιτρινωπή έκκριση από τον οφθαλμό και πυρετό. Η πάθηση αυτή απαιτεί έγκαιρη αντιβιοτική θεραπεία και πιθανώς χειρουργική αντιμετώπιση σε δεύτερο χρόνο. 

Κυτταρίτιδα Κόγχου: Σε παιδιά με συχνές ή υποτροπιάζουσες παραρρινοκολπίτιδες (π.χ. ιγμορίτιδες) ή σπανιότερα λόγω τραυματισμού είναι πιθανό να αναπτυχθεί κυτταρίτιδα του κόγχου. Αυτή εκδηλώνεται με ερυθρότητα πέριξ του οφθαλμού, οίδημα (πρήξιμο) των βλεφάρων, πόνο κατά τις οφθαλμικές κινήσεις, ερυθρότητα του επιπεφυκότα (λευκού χιτώνα του οφθαλμού) και σε σοβαρότερες περιπτώσεις με πυρετό, περιορισμό της κινητικότητας του οφθαλμού και απώλεια όρασης. Στις περιπτώσεις αυτές αρκετά συχνά καταφεύγουμε σε απεικόνιση της περιοχής των οφθαλμικών κόγχων (αξονική τομογραφία) για διαγνωστικούς σκοπούς. Ανάλογα με τη βαρύτητα και την έκταση της λοίμωξης διακρίνουμε την προ-διαφραγματική κυτταρίτιδα και την πιο επικίνδυνη οπισθο-διαφραγματική κυτταρίτιδα του κόγχου. Οι παθήσεις αυτές απαιτούν έγκαιρη αντιβιοτική θεραπεία, θεραπεία με αποσυμφορητικά της μύτης και σπανιότερα χειρουργική αντιμετώπιση.

Κριθαράκι/Χαλάζιο: Μέσα στο άνω και το κάτω βλέφαρο υπάρχουν 30-40 αδένες, οι οποίοι εκκρίνουν μια λιπαρή έκκριση που αναμειγνύεται με τα δάκρυα. Επίσης υπάρχουν και άλλοι ακόμα μικρότεροι αδένες οι οποίοι περιβάλλουν τους ιδρωτοποιούς αδένες ή το θύλακο της βλεφαρίδας (τρίχας) στο χείλος του βλεφάρου. Οι αδένες αυτοί μπορεί σε διάφορες φάσεις της ζωής μας να αποφραχθούν, γεγονός που έχει σαν συνέπεια την ανάπτυξη φλεγμονής (οίδημα, πόνος, ερυθρότητα) στην περιοχή. Η απόφραξη επίσης μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη και στον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών (μικροβίων) που συνήθως υπάρχουν στα βλέφαρα αλλά και αλλού στο δέρμα μας. Οι ανωτέρω μεταβολές αποτελούν τις γενεσιουργές αιτίες της κρίθης (κριθαράκι) και του χαλαζίου. 

Κριθαράκι: Το κριθαράκι είναι μια οξεία βακτηριακή (μικροβιακή) λοίμωξη αδένων του βλεφάρου που συχνότερα εκδηλώνεται στο χείλος του βλεφάρου. Στην περιοχή αναπτύσσεται οίδημα (πρήξιμο), ερυθρότητα, και πόνος κατά την ψηλάφηση. Εντός του αδένα συγκεντρώνεται φλεγμονώδες υλικό το οποίο δημιουργεί ένα μικρό απόστημα, το οποίο μπορεί με τη σειρά του να παροχετευθεί αυτόματα (να ανοίξει προς την επιφάνεια του δέρματος από μόνο του). Θεραπευτικά εφαρμόζουμε μέτρα που θα βοηθήσουν στην αποσυμφόρηση του αποφραγμένου αδένα (π.χ. εφαρμογή θερμών επιθεμάτων) και τοπική αντιβιοτική θεραπεία (κολλύρια). Η εφαρμογή επιθεμάτων εμβαπτισμένων σε χαμομήλι που αποτελεί συνηθισμένη πρακτική στην Ελλάδα δεν παρέχει κάποιο επιπλέον όφελος.

Χαλάζιο: Το χαλάζιο είναι μια χρόνια φλεγμονή που δημιουργείται από την απόφραξη ενός τύπου σμηγματογόνου αδένα που υπάρχει στο εσωτερικού του βλεφάρου. Το χαλάζιο είναι μια εντοπισμένη διόγκωση είτε στο άνω είτε στο κάτω βλέφαρο, δεν πονά ιδιαίτερα κατά την ψηλάφηση, δεν προκαλεί αξιόλογο οίδημα (πρήξιμο) του βλεφάρου και δεν επηρεάζει την όραση. Σαν μια πρώτη θεραπευτική προσέγγιση εφαρμόζουμε μέτρα που θα βοηθήσουν στην αποσυμφόρηση του αποφραγμένου αδένα (π.χ. εφαρμογή θερμών επιθεμάτων) και τοπική αντι-φλεγμονώδης θεραπεία (κολλύρια) ή αντι-φλεγμονώδης θεραπεία από του στόματος (ορισμένα αντιβιοτικά έχουν αντι-φλεγμονώδεις ιδιότητες και βελτιώνουν την ποιότητα των εκκρίσεων των αδένων του βλεφάρου). Η θεραπεία αυτή δεν είναι πάντα αποδοτική και μπορεί να χρειαστεί χειρουργικός καθαρισμός του βλεφάρου που γίνεται με τοπική ή γενική αναισθησία ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδο συνεργασίας του παιδιού. 

Μολύνσεις κατά τη διάρκεια του τοκετού: Λοίμωξη στα μάτια (ως επί το πλείστον επιπεφυκίτιδα)  μπορεί να πάθουν τα νεογέννητα κατά τη διάρκεια του τοκετού. Μικροοργανισμοί που εντοπίζονται στον ουρογεννητικό σωλήνα της μητέρας μεταφέρονται στο νεογνό κατά τον φυσιολογικό τοκετό και εκτός από σοβαρή επιπεφυκίτιδα τις πρώτες μέρες μετά τη γέννηση μπορεί να προκαλέσουν και πνευμονίτιδα ή και μηνιγγίτιδα. Για το λόγο αυτό, προληπτικά μόλις γεννηθούν τα νεογνά λαμβάνουν  αντιβιοτικές σταγόνες για τα μάτια. Οι μολύνσεις αυτές μπορεί να είναι  ιδιαίτερα σοβαρές και  πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣTΕ ΤΟ!
  • Currently 3/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5